|
37- ساموخ (Samux) |
|
37- Samux: rəqs Mingəçevir yaxınlığındakı Samux kəndində meydana çıxıb. Son illerdə çox az ifa edilir. Aram templi bu rəqsi həm qadınlar, həm də kişilər ifa edə bilərlər. |
|
37- Samoukh [a name]: This dance is created in the near of Mingachevir in Samokh village. It is seldom performed in recent years. It has a slow dancing tempo and women and men can perform it. |
|
37- ساموخ: این رقص درروستای ساموخ واقع در نزدیکی مینگه چویر پا به عرصه ظهور نهاده است. در سالهای اخیر به ندرت اجرا میشود. تمپو رقص آرام بوده و میتواند توسط زنان و هم توسط مردان اجرا شود. |
|
38- سمنی (Səməni) |
|
38- Səməni: ən qədim rəqslərdən biridir, daha doğrusu, rəqsdən daha çox baharın gəlməsinə həsr edilmiş ənənəvi şənlikdir. "Səməni"ni yalnız qadınlar və qızlar oynayırlar.Söz mətni ilə muşayiət olunur. "Səməni" rəqsi Azərbaycanın hər yerində oynanılır |
|
38- Samani [a name]: It is one of the oldest dances but in origin and farther up dance, it is a traditional celebration which has allocated to coming of spring. Samani is performed only by girls and women who are accompanied by song. Samani dance is common in all areas of Azerbaijan. |
|
38- سمنی: از جمله رقصهای بسیار قدیمی است، ولی در حقیقت، فراتر از رقص، شادمانی سنتی است که بیشتر به آمدن بهار اختصاص یافته است. "سمنی" فقط توسط دختران و زنان اجرا میشود که با آواز همراهی میشود. رقص "سمنی" در کل آذربایجان متداول است. |
|
39- شالاخو (Şalaxo) |
|
39- Şalaxo: Bu rəqs Azərbaycanlıların ən çox sevdikləri kişi rəqsidir. Onu həmişə böyuk həvəslə oynayırlar. Rəqsə ifaçılar özünü bütün ustalığını və məharətini göstərməli olurlar. "Şalaxo" ən qədim Azərbaycan rəqslərindən biridir. |
|
39- Shalakho [a name]: This dance is the most popular dance of men in Azerbaijan and It is always performed with much eagerness. Dancers show all of their professorship and skill in dance. Shalakho is one of the oldest dances in Azerbaijan. |
|
39- شالاخو: این رقص در میان آذربایجانیها پر طرفدارترین رقص مردانه است و همیشه با اشتیاق فراوان ایفا میشود. ایفا گران تمام استادی و مهارت خود را در رقص عرضه میکنند. "شالاخو" از جمله قدیمیترین رقصهای آذربایجان است. |
|
40- شاهسوئنی (Şahsevəni) |
|
40- Şahsevani: xatırladığımız tərəkəmə və xançobanı qəbilələrində olduğu kimi, şahsevənlərin də öz mahnıları, rəqsləri olub və bunlar Azərbaycanın başqa rayonlarında yayılmışdır. Bu rəqslərdən biri Naxcıvanda məşhur olan "Şahsevəni"dir. Bu qədim rəqsi toy şənliklərində həvəslə oynayırlar. Rəqs çox ağır tempdə gedir. Onu ancaq qocalar oynayırlar. |
|
40- Shahsevani [an Azerbaijani tribe's name]: Like "Tarakama" and "Khanchobani" tribes, Shahsevan people have special music and dances too, which has become usual in the other areas of Azerbaijan. Shahsenani is one of these dances which are famous in Nakhjavan. This dance is performed at marriage with much interest. Its tempo is slow and old people perform it. |
|
40- شاهسوئنی: همانطو که در مورد قبایل ته ره کمه و خان چوبانی ذکر شد، شاهسوئن ها نیز موسیقی و رقص خاص خود را دارند که در سایر مناطق آذربایجان نیز متداول شده است. یکی از این رقصها نیز رقص شاهسوئنی است که در نخجوان مشهور است. این رقص را در مراسم عروسی با علاقمندی میرقصیدند. تمپو رقص آهسته بوده و آنرا افراد مسن ایفا مینمایند. |
|
41- شکی (Şəki) |
|
41- Şəki: rəqs melodiyasıdır. 1938-inci ildə Əhmədbəy Tahirov tərəfindən yaradılmışdır. Aram templi kişi rəqsidir. |
|
41- Shaki [a name]: Shaki is melody of a dance and it is created in 1938 by Mr.Ahmadbeyg Taherof. It is a manly dance and has a slow speed. |
|
41- شکی: "شکی" ملودی رقص است و در سال 1938 توسط احمد بیگ طاهراوف آفریده شده است. سرعت آهسته داشته و رقص مردانه است. |
|
42- عنابی (İnnabı) |
|
42- İnnabı: bu rəqs qədim qdın rəqslərindən biridir. "İnnabı" bir rəqs forması kimi varli qadınların evlərində meydana gəlmişdir. Bu rəqs vacib əşyaları kəlağayı və çarşab kimi baş örtükləri, ilə, düzülmüş və alına taxılmış qızıl pullar, habelə çox bahalı kəhraba mirvarı və ya qızıl boyunbağı sayılardı. "İnnabı" son dərəcə melodikdir, rəqsin özü zərif və qəşəngdir, utana-utana üzlərini gizlədən rəqqasələrin incə, süzgün hərəkətlər düzümü əsasında qurulmuşdur. Hərəkətlər müxtəlif istiqamətlərdə, həm dövrə, həm də duz xət boyu cəryan edir. |
|
42- Innabi [a name]: It is one of the old dances specially adapted for women. "Innabi" dance was produced in the home of the aristocratic women. In this dance they decorated their kerchiefs or long veils with expensive ornaments like gold coins, ambers, pearls and gold necklaces. "Innabi" music is extremely melodious and its dance is elegant and nice. This dance is performed on the basis of the elegant and flowing movements of the danseuse, when she has covered her face of shame state. |
|
42- عنابی: از جمله رقصهای قدیمی خانمها میباشد. رقص "عنابی" در خانه زنان طبقه اشراف بوجود آمده است. در این رقص روسری یا چادر با زیور آلات گران قیمت، از جمله سکه های طلا، کهربا، مروارید و گردنبند طلا تزئین میشد. آهنگ "عنابی" بی اندازه ملودیک بوده و رقص آن ظریف و زیباست. رقص بر اساس حرکتهای روان و ظربف مجری رقص در حالی که صورت خود را به حالت شرم پوشانده اجرا میشود. |
|
43- قازاغی (Qazağı) |
|
43- Qazağı: ən qədim Azərbaican rəqs lərindən biridir. Rəqs Qazax rayonunda yaranmışdır. Olduqca yeni hərəkətli, coşğun rəqsdir. Onu kişilərin ən sevimli rəqslərindən birinə çevirir. Belə fərz olur ki olunurki, "Qazağı" döyüşcü rəqsidir. Onu yürüşə və hərbə gedəndə ifa edirlərmiş. Rəqsdə düzümü rənqarənq və tekniki cəhətdən mürəkkəb hərəkətlər çoxdur. Oynayanlardan hər biri öz qabiliyyətini, rəqsdə nəyə qadir olduğunu qostərməyə çalışır. |
|
43- Gazaghi [a name]: It is one of the oldest dances in Azerbaijan. This dance was created in Gazakh area. It includes new and sensational movements and for this reason, it is the most favorite dance with men. It is a supposed that the "Gazaghi" dance is specially adapted for warlike and performed in the time of going to war. This dance for having various arrangements and techniques includes difficult movements. Every one of the dancers shows his ability and merits. |
|
43- قازاغی: از جمله قدیمیترین رقصهای آذربایجان است. این رقص در منطقه قازاخ آفریده شده است. رقصی است با حرکات جدید و پر شور به همین دلیل محبوبترین رقص مردان است. چنین فرض میشود که قازاغی رقص جنگجویان است و هنگام رفتن به جنگ و یورش اجرا میشد. رقص به دلیل تنوع ترتیب و تکنیک آن، شامل حرکات پیچیده است. هر کدام از مجریان رقص قابلیتها و توانایی های خود را نشان میدهند. |
|
44- قایتاغی (Qaytağı) |
|
44- Qaytağı: Lezqinkaya yaxındır. "Qaytağı"nın yayılma zonası yerli ihatəlidir. Çoxlu hərlənmə və fırlanmalardan, hədsiz rənqarənq düzümlərdən, o cümlədən barmaq üstə duraraq tollanmalardan, çiyinləri tərpədmədən süzqün tərzdə əsas gəzişdən, yumruqların yarı düyülmüş tərzdə tutulmasından, qolların, vəziyyətindən, qolun biri yana açıldığı halda, digər əlin vəznəyə yaxın tutulması kimi hərəkətlərdən və nəhayət, qeyimlərin oxşarlığından ibarətdir. |
|
44- Gaitaghi [a name]: This dance is similar to Lezginka dance and it is very spread in the area. It is consisted of rotations, circulations and extremely various arrangements like a lot of leaps in standing state on the toes, flowing movements with out moving the shoulders, keeping hands in form of ajar fist, stretching an arm in away that the other one is ajar and finally the similarity of the cloths. |
|
44- قایتاغی: رقصی است نزدیک به لزگینکا با گستردگی وسیع در منطقه. حرکات رقص عبارت است از چرخشها و دور زدنهای فراوان، ترتیبات بی اندازه متنوع، از جمله پرشهای فراوان در حال ایستاده بر روی انگشتان پا، حرکات روان بدون حرکت شانه ها، گرفتن دستها بحالت مشت نیمه بسته، باز کردن یک بازو در حالی که بازوی دیگر نیمه بسته نگهداشته شده و در نهایت شباهت لباسها. |
|
45- قوچعلی (Qoçəli) |
|
45- Qoçəli: Bu rəqs qoçu Əliyə həsr olunmuş bir rəqsdir. Rəqs məzəli xarakter daşıyaraq inqilabdan əvvəl Bakıda mövcüd olmuş qoçuların tüfeyli həyat tərzini gostərir. Zor ilə müəyyən cinayətlərə əl atan, adam öldurməkdən çəkilməyən, qayğısız adamın timsalı kimi ifa edilirdi. |
|
45- Gouchali [rogue]: This dance is about a man by the name of Gouchu (man who take blackmail) Ali. It is connected with parasitically life of Gouchus who lived in Baku revolution of 1917. This dance shows the criminals who kill the people and have a life with out profit and feeling. |
|
45- قوچعلی: این رقص به " قوچو(باج سیبیل گیر) علی" میپردازد. صفت مشخصه این رقص کمیک بودن آن است و مربوط به نحوه زندگی انگل مانند " قوچو" های (باج سیبیل گیران) باکو قبل از انقلاب 1917 میباشد. این رقص تداعی کننده افرادی است که دست به جنایت زده، بی مهابا دست به قتل میزنند وزندگی بی احساس و و بی فایده ای دارند. |
|
46- قوفتا (Qofta) |
|
46- Qofta: aram templi qadın rəqsidir. Bakıda yaranmış. Onu mahnının müşayiəti ilə oynayırdılar. Rəqs əsasən yaşlı qadınlar tərəfindən ifa olunur. |
|
46- Gofta [traditional female costume name]: This is a dance with slow speed for women. It is created in Baku and is performed accompanied by popular song. In origin this dance is performed by old women. |
|
46- قوفتا: رقصی است با سرعت کم برای خانمها. در باکو آفریده شده است. به همراه تصنیف اجرا میشود. این رقص در اصل توسط خانمهای مسن اجرا میشود. |
|
47- قیتقیلدا (Qıtgılıda) |
|
47- Qıtqılda: Bakıda geniş yayılmış ən qədim qadın rəqslərindən biridir. Süjetli rəqs olan "Qıtqılda"da ritmə uyğun tərzdə əl çalma sədaları altında bu və ya digər surəti təsvir edirlər. Onlardan biri utancaq, cəsarətsiz gəlindir. Birdən qaynanası gələr. Qaynana gəlindən narazıdır, onu hey hədəliyir. Gəlin tərəfini saxlamaq uçun meydana bir qadın çıxır ... oynayanlar bu qayda ilə bir bir çıxış edir. İfaçılardan hər birinə imkan verilir ki öz rolu çərçivəsində və rəqs fərasəti daxilində istədigi qədər improvizasiya etsin. |
|
47- Gitqilda [a name]: It is one of the oldest dances of women that was very common in Baku. Every one of dancers –accompanied by proportional clapping to rhythm- undertakes a role of case. One of them plays as a shy and timid bride. Suddenly, mother-in-low arrives. She is unwilling from her bride and continually threats her. A woman arrives to stage for protection of bride. Other dancers arrive to stage one by one on this method. They are free to desire play in frame of their role and in extent of suitability for dance. |
|
47- قیتقیلدا: از جمله قدیمیترین رقصهای زنانه است که در باکو بسیار متداول بود.همراه با صدای کف زدنهای متناسب با ریتم، اجرا کنندگان این رقص در رابطه با موضوع نقش میگیرند. یکی از آنان نقش عروسی خجالتی و ترسو را دارد. ناگهان مادرشوهر وارد میشود، او از عروس ناراضی است و او را مداوم تهدید میکند. برای حمایت از عروس، خانمی وارد میدان میشود و سایرین یکی یکی به همین روش هنر خود را به نمایش میگذارند. به هر یک از اجرا کنندگان این امکان داده میشود که در چهار چوب نقش خود و در حد شایستگی برای رقص و به اندازه دلخواه نقش آفرینی نماید. |
|
48- قیزلار بولاغی (Qızlar bulagı) |
|
48- Qızlar bulağı: bu rəqsdə bəhs olunan bulaq, Naxcivanın yaxinlığındadır. Burada qızlar yığışar, çalıb-oynayar, mahnı oxuyardılar. "Qızlar bulağı" rəqsi də buradan meydana galib. Rəqs orta tempilidir. Olduqca lirik və zərifdir. Onun hərəkət düzümləri qeniş tərzdə dövrə vurmadan və ya bir xət boyu suzmədən ibarətdir. |
|
48- Gizlar boulaghi [of girls spring]: The spring which this dance refers to, is in the near of Nakhjavan. The girls gathered together in this place and sang popular song, played and danced. "Gizlar boulaghi" dance is produced in this place. It has a moderate dancing tempo. It is very amorous and elegant. Ballet-girls at the moment of dance turned around and flowed along a line. |
|
48- قیزلار بولاغی: چشمه ای که در این رقص بدان اشاره میرود در نزدیکی نخجوان واقع است. دختران در این محل جمع شده و ضمن خواندن تصنیف و نواختن، میرقصیدند. رقص "قیزلار بولاغی" نیز در این محل بوجود آمده است. سرعت رقص متوسط است. بسیار لیریک و ظریف است. ترتیب حرکات آن دور زدنهای زیاد و یا روانه شدن درطول یک خط میباشد. |
|
49- قیزیل گول (Qızıl gül) |
|
49- Qızıl gül: 1930-40 inci illərdə Azərbaycanın hər yerində yayılmış orta tempdə ifa olunan qədim rəqsdir. Rəqsin hərəkət düzümləri təmkinli, hətta bir qədər utancaq varidır. Daha çox şəhər toylarında oynayırlar. Rəqsi əksər halda gənc qadınlar və qızlar ifa edirlər. |
|
49- Gizil goul [Rose]: It is an old dance that has intermediate tempo and in the years 1930-1940 was current in all of the Azerbaijan areas. There is solidity and a little shame state in the arrangement of the movements. It is mostly performed in the town marriages. This dance is mostly performed by women and young girls. |
|
49- قیزیل گول: رقصی قدیمی است که سرعت آن متوسط بوده و در سالهای 1930 الی 1940 در کل آذربایجان مرسوم بود. در ترتیب حرکات رقص استواری حتی کمی شرم وجود دارد. بیشتر در عروسیهای شهری اجرا میشود. رقص بیشتر مواقع توسط خانمها و دختران جوان اجرا میشود. |
|
50- کئچی مه مه سی (Keçi məməsi) |
|
50- Keçi məməsi: "Keçi məməsi" məişət rəqsidir, keçi sağmağa həsr olunub. Rəqs zamanı sağım prosesi əllər ilə, bədən qabağa əyilmiş vəziyətdə ifa edilir. Rəqs aram və bir qədər cəldləşmiş tempdədir. Gözəl melodiyalı və ahang dar musiqisi var. Onu arabir kişilərdə oynayırlar. Çox rayonlarda ifa edilir. |
|
50- Kechi mamasi [breast of goat]: This is a dance about live hood and it is related to milk a goat. They move their hands like milking a goat and bend their body towards front. It has a moderate dancing tempo, nice melody and melodious music. Some times it is performed by men. It is common in most areas. |
|
50- کئچی مه مه سی: رقصی معیشتی است که مربوط به دوشیدن بز است. حرکت دستها مانند حالت دوشیدن بوده و بدن به سمت جلو خم میشود. سرعت رقص آرام و کمی تند است. ملودی زیبا و موسیقی آهنگداری دارد. گاهی مردان هم آنرا اجرا میکنند. در بسیاری از مناطق متداول است. |
|
51- کسمه (Kəsmə) |
|
51- Kəsmə: ən qədim rəqslərdən biridir. Melodiyası sadə, lakin maraqlıdır. Komik rəqsdir. Onu ancaq kişilər oynayırlar. Respoblikanın cunub yerlərində yayılmışdır. Qarabağda ifa edilən "Kəsmə" rəqsinin melodiyası və mətni başqa tərzdədir. |
|
51- Kasma [do not cut]: It is one of the old dances. It has a simple and attractive melody. It is a comic dance which is performed only by men and is popular in the south areas. "Kasma" dance which is performed in Karabakh, has a different melody and it is performed in the other form. |
|
51- کسمه: از جمله رقصهای بسیار قدیمی است. ملودی ساده و در عین حال جذابی دارد. رقصی کمیک است که فقط توسط مردان اجرا میشود. در مناطق جنوبی متداول است. رقص "کسمه" ای که در قره باغ اجرا میشود دارای ملودی و نحوه اجرای متفاوتی است. |
|
52- کند یری (Kəndiri) |
|
52- Kəndiri: Kəndir Şəki rayonunda keçirilən xalq şənliklərində istifadə olunan vacib əşyadır. Kəndirbazlar öz ustalıği, oyun məharətini kəndir üstündə gostərər, oyunlarına kəndir ustundə rəqslər daxil edərdilər. Qaytağı ritmində, cəld, coşğun rəqsdir. Rəqsin melodiyası keçən əsrin axırlarında Şəki rayonunda yaranmışdır. |
|
52- Kandiri [of rope]: Rope is one of the necessary equipment that the people in Shaki area use it in their celebrations. Rope-dancers use dance equipment and show their skill and professorship on the rope. It is a fast and exciting dance with Gaytaghi rhythm. Its melody was created in Shaki area at the past age. |
|
52- کند یری: طناب (کندیر) درمراسم شادی مردمی منطقه شکی از جمله لوازم مورد استفاده ضروری است. طناب بازان استادی و مهارتهای حرکتی خود را بر روی طناب نشان داده و عناصر رقص را نیز در حرکات خود داخل مینمودند. رقصی است سریع و مهیج با ریتم قایتاقی. ملودی رقص در اواخر قرن گذشته در منطقه شکی آفریده شده است. |
|
53- کوراوغلو (Koroğlu) |
|
53- Koroğlu: Azərbaycanın xalq qəhrəmanı Koroğlunun şərəfinə belə adlandırılıb. "Koroğlu" melodiyasının sədaları əzəmətlidir. İdeyası döyuşə ruhlandırıcı tərzdədir. Tempi aram, bir qədər də cəlddir. Respoblikanın bir çox rayonlarında yayılmışdır. |
|
53- Koroghlu [a name]: This christening is in honor of "Koroghlu" who was a fabl hero in Azerbaijan. It has a great melody. This dance tries to give morale to warlike. It has a moderate speed and is common in most areas in Azerbaijan. |
|
53- کوراوغلو: نامگذاری این رقص به افتخار قهرمان افسانه ای آذربایجانیها "کوراوغلو" بوده است. آهنگ ملودی این رقص پر عظمت است. ایده این رقص دادن روحیه برای جنگ است. سرعت آن آرام و کمی تند است. در بسیاری از مناطق آذربایجان متداول است. |
|
54- کوراوغلونون قایتارماسی (Koroğlunun qaytarması) |
|
54- Koroğlunun qaytarması: Cəngavərlik, döyuş rəqsi olaraq, surətli tempə malikdir. "Koroğlunun qaytarması" dinamik rəqsdir. Zurnanin və alətlərin gür sədası rəqs edənləri son dərəcədə cəld oynamağa ruhlandırır. |
|
54- Kouroglounoun guytarmasi [giving back of Kouroghlou]: It is a dance about war and warlike and for this reason, has a fast speed. It is a dynamic dance. The loud sound of Sorna (kind of oboe) and the other music tools set up dancer to do quick movements. |
|
54- کوراوغلونون قایتارماسی: به دلیل اینکه رقص جنگ و جنگاوری است سرعت زیادی دارد. رقصی دینامیک میباشد. صدای بلند سرنا و سایر آلات موسیقی مجریان رقص را به سریعترین حرکات تشویق مینماید. |
|
55- گلین آتلاندی (Gəlin atlandı) |
|
55- Gəlin atlandı: ənənəvi xarakterli qədim mərasim rəqsidir. Xeyli uzun çəkən, aram templi, həmda olduqca melodikdir. Cəbrayil rayonunda onun musiqi ahəngilə, əsasən gəlin oynayır. Vaxtilə Şəki rayonunda, lakin başqa musiqili rəgs olub, onu iki dəfə həm gəlin gətirməyə gedəndə, həm də gəlini ata evindən yola salanda çalardılar. |
|
55- Galin atlandi [bride jumped]: It is a traditional dance which is performed at the old celebrations. It is a long dance with slow speed and extremely melodious. In Jabraeel area, the bride dances with its melody. This dance has a different music in Shaki area. They played it twice: 1) when they were going to bring the bride, 2) when the bride was bidding farewell with her parents. |
|
55- گلین آتلاندی: رقص سنتی مراسم قدیمی میباشد. رقصی است طولانی، با سرعت آرام و در عین حال بینهایت ملودیک. در منطقه جبرائیل با آهنگ موسیقی آن عروس میرقصد. این رقص در عین زمان در منطقه شکی دارای موسیقی متفاوتی است، آنرا دوبار، هم هنگام رقتن برای آوردن عروس و هم هنگام وداع عروس با خانه پدری مینواختند. |
|
56- گلین گتیرمه (Gəlin gətirmə) |
|
56- Gəlin gətirmə: ənənəvi mərasimlərdə ifa edilən rəqsdir. Gəlini bəy evinə aparmazdan əvvəl gəlin gildə ifa olunardı. Rəqsin ritmi çox dəyişkən, musiqisi çətin duyulandır. "gəlin gətirmə" coşğun, oynaq ifalı rəqsdir. |
|
56- Galin gatirma [bringing bride]: This dance is performed in traditional celebrations. It is performed in bride's home before of taking her to the bridegroom's home. Its rhythm is very changeful and you can hardly hear the music. "Galin gatirma" is a exciting and joyful dance. |
|
57- گلین گتیرمه: رقصی است که در مراسم سنتی اجرا میشود. قبل از اینکه عروس به خانه داماد برده شود در خانه عروس اجرا میشد. ریتم رقص بسیار متغییر بوده صدای موسیقی بسختی شنیده میشود. رقص "گلین گتیرمه" رقصی مهیج و وجد آور است. |
|
57- گلین هاواسی (Gəlin havası) |
|
57- Gəlin havası: ən qədim Azərbaican rəgslərindən biridir. Lənkiranda gəlin gətirməyə gedəndə oynayardılar. Rəqsin musiqisi cazibəli, tempi aramdır. Gəlini bəy evinə ötürəndən sonra "Gəlin havası" birdə çalınır. Bu dəfə onu ancaq cavan kişilər və qadınlar oynayırlar. |
|
57- Galin havasi [melody of bride]: It is a very old dance in Azerbaijan. In Lankaran, when the people were going to take the bride, were danced with this music. This dance has an attractive and slow music. When they reached the bride to the bridegroom's home, they played it again. But in this time it is performed only by young men and women. |
|
57- گلین هاواسی: از جمله رقصهای بسیار قدیمی آذربایجان میباشد. در لنکران هنگام رفتن برای آوردن عروس میرقصیدند. موسیقی رقص جذاب و با سرعت آرام میباشد. پس از رساندن عروس به خانه داماد "گلین هاواسی" بار دیگر اجرا میشود. این بار آنرا فقط مردان و زنان جوان میرقصند. |
|
58- گول گز (Gul gəz) |
|
58- Gul gəz: ən məşhur qadın rəqslərindən biridir. Bu rəqs xususən Bakıda və Naxcıvanda keçirilən toylarda uzun muddat ifa edilmişdir. Onu həzin, lirik musiqi sədaları altında suzgun zərif düzümlü hərəkətlərlə oynayırlar. Rəqs musiqisini ney çalan Naxcıvanli Həsənəli 1904-1905 inci illərdə yaradıb. Gulgəz Həsənəlinin arvadının adıdır. Rəqsi də onyn şərəfinə "Gul gəz" adlandırıblar. |
|
58- Goul gaz: [smile, turn around]: It is one of the most famous dances of women. For a long time, it was common at the celebrations in Baku and Nakhjavan. They perform this dance [inclined to doleful and lyric music] with continuous and elegant movements. Its music is made by a man who played on a Pip and was from Nakhjavan In the years 1904-1905. Goul gaz was his wife's name. This christening is in honor of her. |
|
58- گول گز: از جمله مشهورترین رقصهای زنانه میباشد. مدت زیادی، بخصوص در مراسمهای عروسی باکو و نخجوان متداول بود. این رقص را با صدای حزین و لیریک موسیقی بصورت روان و حرکات مداوم و ظریف میرقصند. موسیقی رقص را نوازنده نی، حسنعلی، اهل نخجوان در سالهای 1905 - 1904 آفریده است. "گول گز" نام همسر حسنعلی بود. رقص نیز به افتخار او "گول گز" نامیده شده است. |
|
59- گولمه یی (Gülməyi) |
|
59- Gulməyi: qədim ənənəvi rəqsdir. Yallı formasında olan bu rəqsi gəlinin rəfiqələri və onun qadın qohumları toy ərəfəsidə, xınayaxdıda oynayırlar. |
|
59- Goulmayee [of smile]: It is an old and traditional dance. It is like Yalli dance which is performed by bride's family and friends at "xinayakhdyda" celebration [It is one of the traditional celebrations of marriages]. |
|
59- گولمه یی: رقص سنتی قدیمی است. فرم این رقص بصورت یاللی است که در مراسم حنابندان عروسی توسط دوستان و فامیل عروس اجرا میشود. |
|
60- لاله (Lalə) |
|
60- Lalə: qədim rəqsdir. Gəncədə yaranıb. Rəqs orta tempdə ifa olunur. Rəqsin xarakteri oynaq, hətta cəlddir. Onu, adətən qızlar oynayırlar. Burada muğam hissəsidə (segah) var, rəqqasə elə yerindəcə bir yana tərpənmədən, əllərilə sağa-sola tərəf süzmə tərzində hərəkətlər edir. |
|
60- Lala [tulip]: It is an old dance which is created in Ganjeh. It has a moderate speed. Specifies of this dance is its speed and nimbleness. Usually it is performed by girls. In the middle of dance, they play Mugham music and the dance executes performs its special movements with elegant and flowing movements of hands in stood state. |
|
60- لاله: رقصی است قدیمی که در گنجه آفریده شده است. سرعت رقص متوسط است. مشخصه این رقص چابکی و سرعت آن است. معمولا توسط دختران رقصیده میشود. حین رقص دستگاه مقامی نیز اجرا میشود و مجری رقص در جا با حرکت ظریف و روان دستها آنرا اجرا میکند. |
|
61- مجسمه (Mücəssəmə) |
|
61- Mücəssəmə: Cunubi rayonlarda vaxtilə çox məşhur olan rəqsdir. Rəqsi əsasən qocalar ifa edirlər. Aram aram davam edən sədası altında ifaçı dövrə vurub, əlləri və bədəni ilə muxtəlif biçimli hərəkətlər edir. Birdən musiqinin sədasi kəsilir. Rəqqas bir anda həmin fasilə ilə rastlaşdığı pozada hərəkətsiz durur. Əgər o, tamaşaçıları guldurmək istəyirsə, onda qəribə bir pozada qalmağa çalışır. "Mücəssəmə" yalnız kişi rəqsdir, onu qadınlar oynamırlar. |
|
61- Mujassama [statue]: It was famous in the south areas in own time. In origin this dance is performed by old men. Executive-inclined to slow music of dance- starts to turn round and does different movements with his body and hands. Suddenly, music is cut, so the dancer stops too [if he wants to make laugh the people, he tries to stop in the most wonderful state]. This dance is performed only by men. |
|
61- مجسمه: در عصر خود در مناطق جنوبی بسیار مشهور بود. در اصل رقص توسط افراد مسن اجرا میشود. مجری رقص با صدای آرام رقص شروع به دور زدن میکند. با دستها و بدن خود حرکات مختلف انجام میدهد. ناگهان صدای موسیقی قطع میشود. مجری رقص نیز ناگهان بی حرکت میایستد و اگر منظور او خنداندن تماشاگران باشد سعی میکند در وضعیت عجیبتری متوقف شود. "مجسمه" فقط توسط آقایان اجرا میشود. |
|
62- میصری (Misri) |
|
62- Misri: Marşa bənzər ahəngli instrumental aşıq melodiyasıdır. Bu rəqsdə gərgin, məğrur, bir qədərdə çətin, çox vaxt birdən və küylü, diqqəti cəlb edən hərəkətlər icra edirlər. Rəqs, xususən Şəkidə, Zaqatala və qarabağda çox məşhurdur. Rəqsin tempi cəld və sürətlidir. |
|
62- Misri [of Egypt]: Its melody is like March music which is melody of Ashig [hawker singer]. Movements of this dance are pressed and heavy, proud, a little difficult, in much time fast and attractive. This dance is very famous especially in Shaki, Zagatala and Garabagh. Its speed is fast. |
|
62- میصری: ملودی آن شبیه مارش است که در اصل ملودی عاشق های آذربایجان است. حرکات اجرا شده در این رقص، فشرده و سنگین، مغرور، کمی مشکل، بسیاری مواقع سریع و جلب نظر کننده است. این رقص مخصوصا در شکی، زاقاتالا و قره باغ بسیار مشهور است. سرعت رقص سریع و تند است. |
|
63- میرزه یی (Mirzəyi) |
|
63- Mirzəyi: Azərbaicanda elə bir rayon yoxdur ki, orada "Mirzəyi" sevilməsin, hər toyda hər şənlikdə çalınıb oynanılmasın. Bu rəqsi həm kişilər həm də qadınlar ifa edirlər. "Mirzəyi" qədim rəqsdir. Qarabağli ney çalan mirzəyi tərəfindən təqribən 1860-70 inci illərdə yaranıb. Müəllif rəqsə öz adını verib. |
|
63- Mirzayee [a name]: You can't find an area in Azerbaijan that the people don't like this dance and don't perform it at marriages and celebrations. This dance is performed by women and men too. It is an old dance. It is almost made in the years 1860-70 by a Pipe player from Garabagh by the name of Mr.Mirzayee and the composer put his name on it. |
|
63- میرزه یی: منطقهای را در آذربایجان نمیتوان یافت که رقص "میرزه یی" محبوب قلبها نباشد و در عروسیها یا مراسم شادی اجرا نشود. این رقص هم توسط مردان و هم توسط زنان اجرا میشود. "میرزه یی" رقصی قدیمی است. حدودا در سالهای 70-1860 توسط نوازنده نی اهل قره باغ آقای میرزه یی تصنیف شده است و آهنگساز نام خود را بر آن نهاده است. |
|
64- میرواری (Mirvari) |
|
64- Mirvari: Bu rəqs 30-uncu illərin əvəllərində yaranıb. Son dərəcə melodik və qəşəng rəqsdir. Bu rəqsi yalnız qadınlar oynayırlar. |
|
64- Mirvari [pearl]: This dance is created in the years 1930. It is an extremely melodious and beautiful dance. It is performed only by women. |
|
64- میرواری: این رقص در سالهای 1930 آفریده شده است. رقصی است بینهایت ملودیک و زیبا. این رقص فقط توسط زنان اجرا میشود. |
|
65- نازنازی (Naznazı) |
|
65- Naznazi: İncə və süzgün qadın rəqsidir. Mülayim, gözəl bir neçə yerində tremola ilə səslərin sürətli təkrarı ilə zənginlənmiş melodiyadır. Bu tremola ifaçiya bir nov yerindəcə dönmək momentlərini yana salır, onlara zərif oynama, dövrə boyu süzgun yerişli və ya düzünə irəliləyişli incə hərəkətlər etmək imkanı verir. |
|
65- Naznazi [a name]: It is an elegant and flowing dance which has designed for women. Its melody has become rich with fast repetition of mild and nice voices and partly with tremor of voices. These tremors inspire to dancer a fixed instantaneous rotation and at the same time, it makes ready an elegant dance and walking with coquettishness or doing elegant direct movements for them. |
|
65- نازنازی: رقصی است ظریف و روان مخصوص خانمها. ملودی آن با تکرار سریع اصوات ملایم وزیبا و گاها با لرزش صداها، غنی شده است. این لرزش برای مجری رقص نوعی چرخش آنی در جا را القا میکند و در عین حال برای آنان رقص ظریف، و راه رفتن با طنازی و یا حرکات مستقیم ظریف را ممکن میسازد. |
|
66- واغزالی (Vağzalı) |
|
66- Vağzalı: Son dərəcə zərif, ürəyə yatan məlodiya, incə yumuşaq hərəkətlər bu rəqsi xalq arasında daha geniş yaymışdır. Toy olmur ki orda "Vağzalı" eşidilməsin. Çox qədim rəqsdir. Hazırda bu rəqs melodiyası gəlin adamlarını muşayiət edir. "Vağzalı" rəqsi olduqca cazibəli, qəşəng, son dərəcə lirik rəqsdir. Onu incəliklə, bir növ, süzgün, axıcı hərəkətlərlə oynamaq lazımdir. |
|
66- Waghzali [a name]: This dance is very popular between conmen people for its very elegant and desirable melody and its elegant and soft movements. You can't find a marriage which this dance isn't performed in it. At present the bride's family plays this music in marriages. |
|
66- واغزالی: ملودی بسیار ظریف و دلچسب، حرکات ظریف و نرم، این رقص را در بین توده مردم بطور گسترده ای متداول نموده است. عروسی را نمیتوان یافت که در آن "واغزالی" شنیده نشود. در حال حاضر ملودی این رقص فامیل عروس را مشایعت میکند. |
|
67- وئلاچولا (Velaçola) |
|
67- Velaçola: 1920 inci illərində Lerikin yaxınlığındakı Velaçola kəndində yerli musiqiçi tərəfindən yaradılıb. "Velaçola" nın musiqisi o qədər oynaq və gözəldir ki çox çox uzaqlara yayılmışdır. Rəqsin ifası aram tempdədir. |
|
67- Welachoula [a name]: It is created in decade of 1920, in the near of Lyric, by a composer who lived in "Welachoula" village. For its sensational and very nice music, it is become popular in the remote areas. It is performed slowly. |
|
67- وئلاچولا: در سالهای 1920 و در نزدیکی "لریک" و وتوسط آهنگساز روستای وئلاچولا آفریده شده است. موسیقی "وئلاچولا" به حدی چالاک و زیباست که حتی در دوردستها نیز متداول شده است. سرعت اجرای رقص آرام است. |
|
68- هالای (Halay) |
|
68- Halay: oxuma və əlçalma ilə muşayiət olunan eyni tipli rəqslərə verilən umumi addır.Bu mahnı əvvəlinci halında aydınca əmək xarakteri daşıyardı. "Halay" sözü məhsuldan danışır, çox zaman ağır zəhmətli, uzun müdətli işi ifadə edir. "Halay" Astara-Lənkiran zonasında və ondan bir qədər şimalda bundan əvvəl meydana gəlmişdir. |
|
68- Halay [a name]: Halay is a general name for dances which are performed inclined to song and clapping. At the first stages, this song was openly indicant of specifications of dances which are about livelihood. Halay talks about crop and is indicant of abundant trouble and long time work. It is created in Astara area -Lankaran- and a little fond of north of this area. |
|
68- هالای: هالای نامی کلی است و به رقصهایی اطلاق میشود که صرفا با آواز و کف زدن همراهی میشوند. این آواز در مراحل اولیه بطور آشکاری نشانگر مشخصات رقص معیشتی بود. "هالای" از محصول سخن میگوید، و القا کننده زحمت فراوان و کار بلند مدت است. "هالای" در منطقه آستارا - لنکران و کمی مایل به شمال این منطقه پا به عرضه ظهور نهاده است. |
|
69- هئیراتی (Heyratı) |
|
69- Heyratı: özünün marşsayağı ritmi və ifa tərzinin müxtəlifliyi cəhətdən diqqəti cəlb edən qədim mənşəli maraqlı rəqsdir. "Heyratı" vaxtilə Gəncədə çox geniş yayılmış rəqs olub. Cavanlar "Heyratı" musiqisinin ahəngilə uyğun rəqs oyunu düzəltmiş və onu "yallı" adlandırmışdılar. Rəqsin mərdlik, cəsarət ifadəli xarakteri, səlıs ritmi onu respublikanın hər yerində tanıtmışdır. |
|
69- Heyrati [of Herat]: It is an old and attractive dance which is interesting for its rhythm (Its rhythm is like marsh) and variety of performance. Heyrati was one of the most common dances in Ganjeh at own time. Young people have created suitable and rhythmical movements according to its melody and have named it "Yalli". Generosity and boldness are characters of this dance. Its fluent rhythm has made it famous and known in Azerbaijan. |
|
69- هئیراتی: رقصی رغبت انگیز و قدیمی است که به لحاظ ریتم مارش مانند و تنوع نحوه اجرا قابل توجه است. هئیراتی در عصر خود از جمله رقصهای بسیار متداول در گنجه بود. جوانان مطابق ملودی "هئیراتی" حرکات موزون مناسب را آفریده اند و آنرا یاللی نامیده اند. کاراکتر رقص، جوانمردی و جسارت است. ریتم سلیس آن باعث معرفی و شناساندن آن در همه آذربایجان است. |
|
70- هئیوا گولو (Heyva gülü) |
|
70- Heyva gülü: Muasir rəqs melodiyasıdır, müəllifi Əli Kərimovdur. Azərbaycanın rayonlarında, xüsusilə Şamaxı, Astara və Naxcivanda çox məşhurdur. Rəqs solo tərzindədir, onu ancaq qadınlar oynayırlar. Hərəkətlər mülayim, plastik, və ifadəlidir. |
|
70- Heyva goulou [flower of quince]: Its melody is contemporary and it is compiled by Ali Karimof. It is very famous in the regions of Azerbaijan, especially in Shamakhi, Astara and Nakhjavan. It is a single dance and it is performed only by women. Its movements are mild, plastic and sensible. |
|
70- هئیوا گولو: ملودی رقص معاصر بوده و مولف آن علی کریم اف است. در سایر مناطق آذربایجان خصوصا در شاماخی، آستارا و نخجوان بسیار مشهور است. نحوه اجرای رقص سولو (انفرادی) بوده و فقط توسط خانمها ایفا میشود. حرکات ملایم، با انعطاف و با معنی است. |
|
71- یاللی ( (Yallı |
|
71- Yallı: Azərbaycanda geniş yayılmış çox qədim kütləvi rəqsdir. "Yallı"nın ilkin, ibtidai forması istilik, işıq və isti yemək mənbəyi olan od ocağı ətrafında mərasim təntənəsi şəklində olub. Belə mərasim təntənələrində onlar ilahiyə çevrilmiş oda ibadət edərdilər. "Yllı" aram, ağır tempdə gedən hissə ilə başlayır və cəld səslənən, qaçış addımları təsvirində qurulmuş yəyin tempdə qurtqrır. Azərbaijanda yuzlər nov yalli var. |
|
71- Yally [a name]: It is a very old, humanity and very custom dance in Azerbaijan. At first times, it was performed in form of traditional celebration around of fire which was sign of heat, light and warm food. In this traditional celebration, they worship fire as a goddess. Yalli is started with slow and heavy speed and is finished in fast speed and with fast steps in form of running. There are hundreds kinds of Yalli in Azerbaijan. |
|
71- یاللی: رقص مردمی بسیار قدیمی و بسیار مرسوم آذربایجان است. شکل اولیه و ابتدایی"یاللی" به شکل مراسم سنتی بود که در اطراف آتش، منبع گرمی، نور و غذای گرم انجام میشد. در چنین مراسمی سنتی آتش را که تبدیل به الهه شده بود، عبادت میکردند. یاللی با سرعت آرام و سنگین شروع شده و با قدمهای سریع که به شکل دویدن است، با سرعت سریع پایان مییابد. در آذربایجان صدها نوع "یاللی" وجود دارد. |
|
72- یئرلی رقص (Yerli rəqs) |
|
72- Yerli rəqs: Zagatalada, Gax, Balakən rayonlarında ən geniş yayılmış rəqsdir. Qaytağı ritmindədir. Onun melodiyası bir neçə hissədən ibarətdir. |
|
72- Yerli raqs [ethnic dance]: It is the most popular dance in Zagatala, Gakh and Balakan areas. It has a Gaytaghi rhythm and its melody is consisted of several parts. |
|
72- یئرلی رقص: متداولترین رقص در مناطق زاقاتالا، گاخ و بالاکن میباشد. با ریتم قایتاغی میباشد. ملودی آن از چندین بخش تشکیل شده است. |
|
73- یوز بیر (Yüz bir) |
|
73- Yüz bir: mahnı ilə muşayiət olunan çox geniş yayılmış rəqsdir. Rəqs bir qədər cəld tempdə gedir, qızğın surətdə bir sıra rəngarəng hərəkətlərlə ifa olunur. Onu həm kişilər, həm də qadınlar oynayırlar. Öz dövründə çox məşhur olan bu rəqs indi nadir hallarda yad edilir. |
|
73- Youz bir [101]: It is a very popular dance and is performed inclined to musical composition. Its speed is a little fast and it is performed of different and sensational movements. Men and women can perform it. It was very celebrated at past but at present it is performed rarely. |
|
73- یوز بیر:این رقص بسیار متداول بوده و همراه تصنیف مشایعت میشود. سرعت رقص کمی سریع است، با یک سری حرکات متنوع، بصورت پر شور اجرا میشود. هم توسط آقایان و هم توسط خانمها اجرا میشود. با اینکه در عصر خود بسیار مشهور بود اکنون به ندرت اجرا میشود. |
|
Ref: Hasanov, kamal, "GƏDİM AZƏRBAYCAN XALQ RƏQSLƏRİ ", "İshig" publications, Baku,1983: pp. 28-60 |